Fuat Güllüpınar
Eskisehir Anadolu Univeristesi, Sociology, Faculty Member
- Anthropology, Research Methodology, Humanities, Development Studies, Political Sociology, Social Policy, and 26 moreSociology, Modernization, Political Islam, Citizenship and Stratification, Migration, Diaspora, Integration, Transnationalism, Xenophobia, Youth, German Turks, Reactive Identity Formation, Critical Perspectives on European Union, Migration Studies, Border Studies, Sosyoloji, Sosyal Medya, Medya ve İletişim, Yeni medya, Tüketici Davranışları, Medya Okur Yazarlığı, Gezi Protests, Education in Turkey, Gezi Parki, Turkish Education, and Kurdish Questionedit
Bu çalışmada esas olarak Türkiye’nin dünya kapitalizmine eklemlenme yolunda yaşadığı ekonomik süreçler ile birlikte değişen eğitim serüveni üzerinde durularak, dünyada yaşanan iktisadi dönüşümlerle birlikte gündeme gelen eğitimdeki... more
Bu çalışmada esas olarak Türkiye’nin dünya kapitalizmine eklemlenme yolunda yaşadığı ekonomik süreçler ile birlikte değişen eğitim serüveni üzerinde durularak,
dünyada yaşanan iktisadi dönüşümlerle birlikte gündeme gelen eğitimdeki yapısal dönüşümlere değinilecektir. Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında eğitim, ulus-devletin inşa süreçlerinde makbul vatandaş yetiştirmenin bir aracı olarak kurgulanırken, bu
alanda daha çok devletin sorumluluğuna vurgu yapılmaktaydı. Ancak günümüzde, eğitimin her türlü sorumluluğunun devletten bireye doğru kaydırıldığı bir geçiş aşaması deneyimlediğimiz söylenebilir. Birinci Dünya Savaşı’nın yıkıntılarının ardından
kurulan Cumhuriyet artık bir ulus-devletti ve her ulus devlet gibi, ulus inşa sürecini hızla uygulamaya başladı. Ulus inşa sürecinin temel aktörü olan eğitim, bir bakıma insanları ulusun yurttaş-özneleri kılma amacı taşıyan bir dizi düzenlemeyle birlikte,
kapitalizmin yarı-çevre ülkesi olmaya başlayan Türkiye’yi kalkındırmanın da aracı olarak düşünülmekteydi. Cumhuriyet’in
ulusun inşasında yeni insan yaratmaya hizmet eden ideolojik alandaki doktriner bir hizmet olarak görülürken başat hedef; ulusa muhafızlık edecek neferler yetiştirmekti. 1980’lerden sonra ise, dünyadaki her bir santimetrekareyi girdabına alan küresel kapitalizmin rekabet koşullarında emek piyasasının arz-talep ilişkilerine odaklanmış bir eğitim modeli benimsenmiştir. Eğitim politikaları, “ulusun inşası sürecinden” “müşteri ya da tüketicinin inşası” sürecine evrilmiştir. Geçmiş eğitim politikaları kapsamında,
bireyler toplumsal bir fayda amacıyla yetiştirilirken eğitim doktriner bir çerçeveye dönüşmüştü. Günümüzde ise girişimcilik kültürünün egemen olduğu, ticarileşen ve metalaşan bir eğitim perspektifi gelişmektedir. Ancak metalaşma zincirinin halkası olması öngörülen 2000’lerin eğitim modelinde, ulusun muhafızlarını yetiştirme misyonunun tamamen terk edildiğini söylemek güç görünmektedir.
dünyada yaşanan iktisadi dönüşümlerle birlikte gündeme gelen eğitimdeki yapısal dönüşümlere değinilecektir. Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında eğitim, ulus-devletin inşa süreçlerinde makbul vatandaş yetiştirmenin bir aracı olarak kurgulanırken, bu
alanda daha çok devletin sorumluluğuna vurgu yapılmaktaydı. Ancak günümüzde, eğitimin her türlü sorumluluğunun devletten bireye doğru kaydırıldığı bir geçiş aşaması deneyimlediğimiz söylenebilir. Birinci Dünya Savaşı’nın yıkıntılarının ardından
kurulan Cumhuriyet artık bir ulus-devletti ve her ulus devlet gibi, ulus inşa sürecini hızla uygulamaya başladı. Ulus inşa sürecinin temel aktörü olan eğitim, bir bakıma insanları ulusun yurttaş-özneleri kılma amacı taşıyan bir dizi düzenlemeyle birlikte,
kapitalizmin yarı-çevre ülkesi olmaya başlayan Türkiye’yi kalkındırmanın da aracı olarak düşünülmekteydi. Cumhuriyet’in
ulusun inşasında yeni insan yaratmaya hizmet eden ideolojik alandaki doktriner bir hizmet olarak görülürken başat hedef; ulusa muhafızlık edecek neferler yetiştirmekti. 1980’lerden sonra ise, dünyadaki her bir santimetrekareyi girdabına alan küresel kapitalizmin rekabet koşullarında emek piyasasının arz-talep ilişkilerine odaklanmış bir eğitim modeli benimsenmiştir. Eğitim politikaları, “ulusun inşası sürecinden” “müşteri ya da tüketicinin inşası” sürecine evrilmiştir. Geçmiş eğitim politikaları kapsamında,
bireyler toplumsal bir fayda amacıyla yetiştirilirken eğitim doktriner bir çerçeveye dönüşmüştü. Günümüzde ise girişimcilik kültürünün egemen olduğu, ticarileşen ve metalaşan bir eğitim perspektifi gelişmektedir. Ancak metalaşma zincirinin halkası olması öngörülen 2000’lerin eğitim modelinde, ulusun muhafızlarını yetiştirme misyonunun tamamen terk edildiğini söylemek güç görünmektedir.
